„Ciemnia” – horror, który gaśnie za szybko

 

Autor: Graham Masterton
Tytuł oryginału: Darkroom
Seria: Jim Rook, tom 6
Tłumaczenie: Paweł Wieczorek
Kategoria: Horror / Nadprzyrodzona fantastyka
Wydawnictwo: Albatros
Data wydania: 4 czerwca 2025 r.
Liczba stron: 320
ISBN: 978-83-8361-624-7

---

Fotografia, ogień i duch przeszłości

Jim Rook, nauczyciel angielskiego w West Grove Community College, po raz kolejny staje wobec koszmaru, który wykracza poza codzienność. Tym razem źródłem grozy jest stary dagerotyp i przeklęty portret fotografa, który utrwala nie tylko wizerunki, ale i ból, cierpienie oraz śmierć. Tajemnicze pożary, ofiary ginące w płomieniach i atmosfera spalonego powietrza prowadzą bohatera wprost do serca tragedii zaklętej w obrazie.

Masterton umiejętnie łączy tu motyw ognia i fotografii: pamięć utrwalona w obrazie zyskuje moc niszczenia, a Rook musi znów wejść w rolę przewodnika między światem żywych a martwych. Pierwsze rozdziały obiecują gęstą, symbolicznie bogatą historię, w której artefakt staje się równocześnie klątwą i bramą do innego wymiaru.

---

Potwór, który śmieszy zamiast straszyć

Choć klimat i punkty wyjścia są intrygujące, „Ciemnia” ostatecznie rozczarowuje finałem. Największym problemem nie jest schemat serii — bo tego właśnie oczekują fani — lecz sam antagonista. Opis potwora będącego hybrydą człowieka i aparatu fotograficznego wypada nie tyle makabrycznie, ile groteskowo. Zamiast mrożącego krew w żyłach obrazu, dostajemy wizję, która łatwiej wywołuje uśmiech niż strach. To właśnie ten element sprawia, że tom plasuje się wśród najsłabszych w cyklu.

Rook pozostaje bohaterem sympatycznym, a jego relacje z uczniami wciąż nadają opowieści ludzki wymiar. Niestety, siła grozy — fundament serii — tym razem okazuje się za słaba, by unieść ciężar całej powieści.

---

Plusy

• Interesujący motyw przeklętej fotografii i ognia jako narzędzia zemsty.

• Kilka mocnych scen pożarów, które działają sugestywnie na wyobraźnię.

• Jim Rook nadal jest wiarygodnym przewodnikiem po świecie nadprzyrodzonym.

Minusy

• Potwór-aparat fotograficzny bardziej bawi niż przeraża.

• Groza w finale okazuje się zbyt groteskowa, by wywołać autentyczny dreszcz.

• Na tle mocniejszych tomów („Strach”, „Syrena”) książka wypada blado.

---

Ocena końcowa: 6/10

„Ciemnia” to tom, który broni się atmosferą i klimatem, ale przegrywa tam, gdzie powinien zwyciężać — w kulminacyjnym obrazie grozy. To nie katastrofa, lecz wyraźnie słabsza odsłona cyklu o Jimie Rooku, bardziej interesująca dla wiernych fanów niż dla nowych czytelników.

✍️ Łukasz Ulwar Szczygło

„Syrena” – pieśń wody, która nie zna litości

 

Autor: Graham Masterton

Tytuł oryginału: Swimmer

Seria: Rook, tom 5

Tłumaczenie: Paweł Wieczorek

Kategoria: Horror / Dark fantasy

Wydawnictwo: Albatros

Data wydania (PL): 12 marca 2025 r. Wydawnictwo Albatros+1

ISBN: 978-83-8361-623-0 

Woda pamięta: żałoba, wina i zjawa, która przychodzi z głębin

Jim Rook — nauczyciel angielskiego z kalifornijskiego college’u, obdarzony osobliwym darem widzenia zmarłych od czasu dziecięcej choroby — znów zostaje wciągnięty w sprawę, którą rozum podpowiada mu, by zostawić policji, ale sumienie i jego uczniowie nie pozwalają odejść. Do Rooka przychodzi była podopieczna: jej kilkuletni syn utonął w przydomowym basenie; nie wierzy w „nieszczęśliwy wypadek”, a bezradność i rozpacz rozszczelniają Jimowi wszystkie wewnętrzne zapory. Chwilę później w mieście zaczynają mnożyć się śmierci związane z wodą — od parującej łazienki po tonięcie w morzu — i coraz trudniej mówić o zbiegu okoliczności.

Masterton wpisuje tu mit syreny w język współczesnego thrillera nadnaturalnego: to nie urokliwa pół-legenda, ale mściwa obecność, która materializuje się w każdej formie wody, od wrzątku w czajniku po parę w łaźni. Rook wchodzi w śledztwo jak zawsze — niechętnie, ale konsekwentnie — a trop prowadzi go do starej tragedii sprzed lat i do prawdy tak lodowatej, że człowiekowi marzną dłonie, choć trzyma tylko papierową książkę. Ta „syrena” nie uwodzi; ona pamięta i żąda zapłaty. To właśnie pamięć — wody, miejsca i ludzi — staje się osią fabuły, w której każda fala ma swój ciężar, a każde wspomnienie wraca nabrzmiałe winą. 

Rook kontra żywioł: rytm serii, język grozy i cena empatii

„Syrena” jest esencją rookowego modułu: nauczyciel, klasa „drugiej szansy”, dawne winy, zgon, eskalacja zjawisk, konfrontacja. Powtarzalność? Owszem — ale Masterton potrafi napełnić ten rytm nowym ciśnieniem. Sceny wodnej przemocy są lepko-plastyczne: czytelnik niemal czuje mgłę na skórze, słyszy bulgot czajnika, widzi taflę, która gładko zamyka się nad czyjąś głową. Jim Rook, jak zawsze, stanowi przeciwwagę dla czystego okrucieństwa: jego upór i pedagogiczna czułość wobec „trudnych” uczniów sprawiają, że ta proza nie jest tylko pokazem bestialstwa żywiołu, lecz opowieścią o odpowiedzialności dorosłego, który — zamiast moralizować — bierze na siebie cudzy lęk.

Na poziomie konstrukcji powieść trzyma tempo: szybkie wejście w sprawę, mozolne odtwarzanie traumatycznego łańcucha zdarzeń, kilka efektownych „ataków” żywiołu i finał, w którym racjonalność zderza się z rytuałem i intuicją — dokładnie tak, jak lubią fani Rooka. Psychologia bywa upraszczana, antagonistyczna zjawa dominuje nad postaciami drugiego planu, ale nadrabia atmosfera: gęsta, słona, pełna mikro-obrazów, które działają jak szept z ciemnej łazienki.

Plusy

• Niesamowicie namacalna groza żywiołu: woda/para jako narzędzie zemsty działa świeżo i sugestywnie. 
• Rook w najlepszym wydaniu: empatyczny, ironiczny, uparty — „nauczyciel przeciwko światu”. 

Minusy

• Schemat serii (trauma z przeszłości → eskalacja → rytuał) bywa przewidywalny dla stałych czytelników. 
• Część postaci pobocznych sprowadzona do funkcji „ofiar” lub „informatorów”; psychologia uproszczona.
• Jeśli ktoś szuka detektywistycznej złożoności, otrzyma raczej balladę grozy niż kryminał.

Ocena końcowa: 7/10

„Syrena” to czysty Masterton: bezlitosna, zmysłowa w obrazowaniu i uczciwie rzemieślnicza, gdy trzeba dowieźć napięcia. Dla miłośników cyklu — pozycja obowiązkowa; dla nowych — dobre wejście, bo mit jest natychmiast czytelny, a stawki emocjonalne wysokie. Woda w tej książce nie tylko zabija; ona pamięta, woła i wraca.

— Łukasz Ulwar Szczygło

                                                

„Strach bez granic” – trzeci pojedynek Jima Rooka z nadprzyrodzonym złem

Tytuł oryginału: The Terror
Tłumaczenie: Marcin Krygier
Kategoria: Horror / Fantastyka
Seria: Rook, tom 3
Data wydania: 23 kwietnia 2025
Format: 125 x 195 mm
Oprawa: Miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-8361-620-9

---

Jim Rook, nauczyciel języka angielskiego w West Grove Community College, po raz kolejny zostaje wciągnięty w wir zjawisk nadprzyrodzonych. Trzecia część cyklu Grahama Mastertona – Strach – rozwija dobrze znany schemat: nowy uczeń, tajemniczy rytuał i siła, której nie sposób zatrzymać bez ingerencji z zaświatów. Jednak tym razem historia sięga głębiej w ludzką psychikę, pytając, co by się stało, gdybyśmy naprawdę mogli pozbyć się strachu… i czy byłby to dar, czy przekleństwo.

Rafael Diaz, nowy i enigmatyczny uczeń, proponuje kolegom rytuał oczyszczenia inspirowany dawnymi obrzędami Majów. Jego celem jest usunięcie lęków – od pająków, przez ciemność, po wysokość. Niestety, oczyszczone dusze nie pozostają puste – lęki przybierają fizyczną postać i zaczynają siać spustoszenie. W obliczu tej nowej grozy Rook mobilizuje siły, tym razem wspierany przez specjalistę od kultury Majów i... zmarłą przyjaciółkę, której obecność stanowi nie tylko duchowe wsparcie, ale też źródło emocjonalnego niepokoju.

---

Lęk nie znika – tylko zmienia formę

Masterton nie traci tempa – akcja jest szybka, a napięcie narasta z każdym rozdziałem. Jednak uwagę przykuwa jedno: tym razem Jim Rook momentami wydaje się zaskakująco naiwny. Zaufanie, jakim obdarza nowego ucznia i zbyt długo lekceważone sygnały zagrożenia, odbijają się echem w konsekwencjach, jakie ponosi nie tylko on, ale i cała klasa. Ta cecha, choć dodaje postaci pewnej niedoskonałości, może irytować czytelników, którzy znają Jima jako bardziej przezornego i rozsądnego bohatera.

Pomimo schematycznej konstrukcji fabularnej – rytuał, zagrożenie, walka – Strach wciąga dzięki sprawnie wplecionym refleksjom na temat natury lęku. Autor stawia pytania o to, kim bylibyśmy, gdybyśmy nie znali strachu, i czy w ogóle moglibyśmy wtedy funkcjonować jako ludzie. To nadaje książce głębszy wymiar, wykraczający poza typową opowieść grozy.

---

Plusy:

• Wciągający motyw walki z lękami wpleciony w kontekst dawnych wierzeń Majów.

• Powrót znajomych postaci i relacji – więź między Rookiem a uczniami nadal porusza.

• Refleksyjny wydźwięk fabuły, który nie tylko straszy, ale i skłania do przemyśleń.

• Pięknie wydane wznowienie – estetyczne, dopracowane i kolekcjonersko atrakcyjne.

Minusy:

• Pewna powtarzalność schematu fabularnego – nowy uczeń, rytuał, nadnaturalne zagrożenie.

• Mniej napięcia niż w poprzednich tomach – historia rozwija się wolniej.

• Naiwność głównego bohatera – momentami trudno uwierzyć, że Jim tak łatwo daje się zwieść.

---

Ocena końcowa: 7/10

Łukasz Ulwar Szczygło 

„Demon Zimna” – kiedy arktyczny chłód wkracza do klasy

                                                                

Tytuł oryginału: Snowman

Tłumaczenie: Paweł Wieczorek
Kategoria: Horror / Fantastyka
Seria: Rook, tom 4
Data wydania: 23 kwietnia 2025
Format: 125 x 195 mm
Oprawa: Miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-8361-621-6

---

Graham Masterton, znany z brutalnych i bezkompromisowych opisów w swoich horrorach, w serii o Jimie Rooku pokazuje nieco inną twarz. Choć napięcie i groza nadal są obecne, Demon Zimna wprowadza także sporą dawkę humoru i lekkiego, przystępnego stylu, który sprawia, że książkę czyta się z ogromną przyjemnością. Jim Rook, nauczyciel angielskiego drugiej klasy specjalnej w West Grove Community College, posiada nietypowy dar – widzi duchy. W tej części jego codzienność zostaje zakłócona przyjazdem nowego ucznia – Jacka Hubbarda, pół-Eskimosa z lodowych pustkowi Alaski.

Wraz z pojawieniem się Jacka, w środku upalnego lata zaczynają się dziać rzeczy zupełnie nie na miejscu: przenikliwy chłód, opady śniegu i tajemnicze wypadki stają się codziennością w szkole. Jim szybko orientuje się, że stoją za tym siły znacznie potężniejsze niż nieposkromiona wyobraźnia jego uczniów. Na szczęście nie jest sam – do akcji włącza się stara znajoma, kotka Tibbles, wierna pomocnica, która jak zwykle odegra swoją rolę w walce z nadnaturalnymi zagrożeniami.

---

Człowieczeństwo Jima Rooka w obliczu demonów

Masterton umiejętnie łączy wartką akcję z rozterkami bohatera, który staje przed trudnymi decyzjami dotyczącymi swojej przyszłości. Kiedy doktor Friendly zaczyna knuć przeciwko klasie Rooka, a z Waszyngtonu nadchodzi kusząca oferta awansu, Jim zmuszony jest rozważyć, czy nadal chce być tym samym człowiekiem, który niegdyś postawił wszystko na pomoc najbardziej potrzebującym uczniom. Dylematy, z którymi się zmaga, sprawiają, że postać Rooka staje się jeszcze bardziej ludzka i bliska czytelnikowi. Masterton pokazuje, że nawet walcząc w słusznej sprawie, nie da się uniknąć zwątpienia i gorzkiej refleksji nad ceną własnych wyborów.

Choć w Demonie Zimna nie brak charakterystycznych dla Mastertona mrocznych i brutalnych elementów, całość ma w sobie lekkość znaną z wcześniejszych tomów cyklu. Powtarzające się motywy – wypracowania uczniów, ich zabawne opinie o literaturze – sprawiają, że historia nabiera swojskiego uroku, mimo lodowej grozy czającej się tuż za rogiem.

---

Ostatecznie Demon Zimna to nie tylko kolejna przygoda Jima Rooka, ale także opowieść o lojalności, odpowiedzialności i trudnych wyborach. Masterton udowadnia, że nawet w świecie pełnym duchów i demonów najtrudniejsza walka to ta, którą toczymy sami ze sobą.

---

Plusy:

• Mieszanka humoru i grozy – Masterton świetnie balansuje między lekkimi momentami (np. zabawne opinie uczniów) a mrocznymi, nadprzyrodzonymi wydarzeniami.

• Głębia postaci – Jim Rook staje się jeszcze bardziej ludzki, dzięki rozterkom dotyczącym jego przyszłości, co sprawia, że czytelnik łatwiej angażuje się w jego losy.

• Świetna dynamika postaci – kotka Tibbles powraca, dodając do akcji odrobinę ciepła i humoru, a nowe postacie wnoszą ciekawe wątki.

Minusy:

• Przewidywalność fabuły – Choć książka trzyma w napięciu, niektóre elementy fabuły mogą być dość przewidywalne dla stałych fanów serii.

• Powtarzalność motywów – Wprowadzenie nowego ucznia i zjawisk nadprzyrodzonych w klasie jest schematyczne, co może sprawiać wrażenie, że książka jest nieco powtórką z poprzednich tomów.

---

Ocena końcowa: 8/10