Saga Sigrun. Ja jestem Halderd - Elżbieta Cherezińska

 Północna Droga to cykl powieściowy rozgrywający się na przełomie X i XI wieku w Skandynawii. W świecie, który poza wojnami o władzę staje wobec wyzwania: oto między fiordy wkracza nowy bóg, Bóg chrześcijan.

Tom I to opowieści kobiet. Tak różnych od siebie, jakby Norny utkały ich losy z całkowicie odmiennej przędzy.

Saga Sigrun

Sigrun, córka potężnego Pana Północy, jest obdarzona przez los wieloma darami, spośród których najważniejszym jest miłość. Z wzajemnością zakochana we własnym mężu, oddana dzieciom, domowi i rodzinie. Strażniczka domowego ogniska, planująca dla swego syna najpiękniejszy los. W tym szczęściu tkwi jednak ziarno niepokoju. Jej mąż jest prawdziwym wodzem Północy: walecznym i honorowym. A to oznacza, że gdy dojdzie do wielkiej bitwy w zatoce Hjorung, popłynie na nią w pierwszym szeregu łodzi.

Skaldowie śpiewają, że najważniejsza jest sława. Na cóż mi ona? Nie obejmie mnie ramieniem, nie obudzi rano, nie wsunie języka między moje wargi. Dzieci ze mną nie spłodzi. Nikt nie zaśpiewa pieśni o Sigrun, kobiecie, która kochała. Moje życie nie nadaje się do waszych rymów, nie zwyciężyłam wojen, nie podbiłam lądów, nigdy nikogo nie zabiłam i nie splądrowałam. Tworzyłam własne strofy, miłosne. Czułe, wypełnione troską, zachwytem, niezdarne tkliwością. Kochałam.

Ja jestem Halderd

Dzieciństwo Halderd naznaczone jest pasmem strat. Jej rodzina traci rodowe dobra, a z nędzy wydobywa ją stryj, wydając młodą dziewczynę za mąż za jednego z Panów Północy. Halderd zyskuje piękny dom, służbę i dostatnie życie, ale płaci za to słono i boleśnie, własnym ciałem. Gdy urodzi piątego syna, wie już, że nie wytrzyma ani dnia dłużej. I wtedy, w najgłębszym mroku, spotyka miłość swego życia – mężczyznę, który pod każdym względem jest przeciwieństwem jej męża. Ten ginie podczas polowania i wdowa Halderd z szóstym synem u boku, rozpoczyna własne panowanie. W bezwzględnym świecie wojny i polityki, przenikliwsza niż którykolwiek z Panów Północy, krok po kroku zbliża się do realizacji swego wielkiego planu. Ale powodzenie zależy od jej najmłodszego syna.

Podbrzuszem matki są jej synowie. Moim jest Ragnar. Choć przyszłość mu ułożyłam od dnia poczęcia, choć wszystko wokół za gardło chwyciłam i dowlokłam do tego miejsca, w którym zacząć się powinna jego rola, nie umiem mu jej pokazać. Jego jednego do niczego nie umiem myślą zmusić. Nøkken! Ziemie Sigrun i Halderd graniczą ze sobą. Synowie Halderd wychowują się w domu Sigrun. Obu kobiet jednak nigdy nie połączy przyjaźń. Połączy je coś ostatecznego: przepowiednia wieszczki z bagien, która na zawsze splecie ich losy w jeden węzeł.

Są książki historyczne, które skupiają się przede wszystkim na wielkich bitwach i politycznych rozgrywkach, oraz takie, które oddają głos ludziom żyjącym w cieniu wielkiej historii. „Saga Sigrun. Ja jestem Halderd” Elżbiety Cherezińskiej należy do tej drugiej kategorii. Choć w tle rozgrywają się wydarzenia przełomu X i XI wieku oraz zmienia się oblicze całej Skandynawii, to sercem tej opowieści pozostają kobiety – ich codzienność, wybory, miłość, cierpienie i walka o zachowanie własnej tożsamości w świecie zdominowanym przez mężczyzn.

Pierwsza część przedstawia historię Sigrun – kobiety, która nie marzy o sławie ani miejscu w pieśniach skaldów. Jej największym szczęściem jest rodzina, dom i mąż, którego kocha z całego serca. Autorka niezwykle subtelnie pokazuje, że nawet w świecie wojowników największą odwagą może być troska o bliskich i próba ochrony tego, co najcenniejsze. Nad losem Sigrun od początku unosi się jednak cień nieuchronnego przeznaczenia, a wojna, która dla mężczyzn jest drogą do chwały, dla kobiet oznacza przede wszystkim lęk, stratę i niepewność.

Zupełnie inną bohaterką jest Halderd. Jej historia jest znacznie bardziej surowa i bolesna. Od najmłodszych lat doświadcza upokorzeń, przemocy i konieczności podporządkowania się decyzjom innych. To właśnie z tych trudnych doświadczeń rodzi się jej niezwykła siła. Halderd nie walczy mieczem, lecz inteligencją, cierpliwością i umiejętnością przewidywania ludzkich zachowań. Z każdą kolejną stroną obserwujemy, jak z zastraszonej dziewczyny staje się kobietą zdolną wpływać na losy całego rodu.

Największym atutem powieści są właśnie bohaterowie. Cherezińska nie tworzy postaci jednoznacznie dobrych ani złych. Każdy kieruje się własnymi pragnieniami, słabościami i przekonaniami, a podejmowane decyzje mają swoje konsekwencje. Dzięki temu nawet drugoplanowe postacie wydają się niezwykle autentyczne, a czytelnik z łatwością zanurza się w ich świecie i zaczyna rozumieć motywacje, które nie zawsze są oczywiste.

Ogromne wrażenie zrobił na mnie również sposób odtworzenia realiów epoki. Autorka z niezwykłą dbałością przedstawia życie codzienne mieszkańców Skandynawii – od rodzinnych uczt i obrzędów po wojenne wyprawy i polityczne sojusze. Równie ważnym elementem jest zderzenie dwóch światów: dawnych nordyckich wierzeń z coraz śmielej wkraczającym chrześcijaństwem. Nie jest to jedynie historyczne tło, lecz siła, która wpływa na decyzje bohaterów i zmienia porządek całego świata.

Styl Elżbiety Cherezińskiej doskonale współgra z opowiadaną historią. Język jest bogaty, obrazowy i pełen emocji, ale jednocześnie pozostaje naturalny. Autorka potrafi z równą swobodą opisywać zarówno kameralne sceny rodzinne, jak i wielkie wydarzenia historyczne. Dzięki temu powieść zachowuje odpowiednie tempo i ani przez chwilę nie sprawia wrażenia suchej lekcji historii.

Choć książka liczy wiele stron, trudno odłożyć ją na dłużej. Poszczególne wydarzenia rozwijają się spokojnie, lecz napięcie narasta niemal niezauważalnie. Im lepiej poznajemy bohaterów, tym mocniej angażujemy się w ich losy. To jedna z tych historii, w których najważniejsze nie są spektakularne zwroty akcji, ale emocje i więzi łączące ludzi żyjących w niebezpiecznych czasach.

„Saga Sigrun. Ja jestem Halderd” to znakomite otwarcie cyklu „Północna Droga”. To epicka, pełna emocji opowieść o kobietach, które w brutalnym świecie wikingów potrafiły zachować odwagę, godność i własny głos. Elżbieta Cherezińska po raz kolejny udowadnia, że historia może być fascynująca nie tylko dzięki wielkim bitwom i królom, ale przede wszystkim dzięki ludziom, których losy poruszają jeszcze długo po zamknięciu książki.

Recenzja napisana przez: Gosia Celińska

Moja ocena: 8/10

 

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Cykl: Północna Droga (tom 1-2)

powieść historyczna

Data wydania: 2026-04-28

Liczba stron: 784

ISBN: 9788383358314